Een kaart tonen aan de balie van de apotheek, zodat de volgende vraag eenvoudiger verloopt, zonder iets te moeten uitleggen
Een gelamineerde kaart uit de portemonnee gehaald aan de balie van de apotheek, en de winkelier of arts past zijn vraag aan zonder dat die twee keer herhaald hoeft te worden. De persoon behoudt zijn zelfstandigheid voor de dagelijkse handelingen, zonder dat een tijdelijke geheugenlapsus tot onbegrip leidt.
Dit geval betreft een persoon van 74 jaar met een recent vastgestelde ziekte van Alzheimer, nog zelfstandig voor boodschappen en afspraken, maar soms overvallen door een te snel gestelde vraag of een reeks instructies achter elkaar.
Het beleefde moment
Achter de balie sluit de apothekeres de lade met paracetamoldoosjes en overhandigt het recept aan Georgette, 74 jaar, die haar maandelijkse herhaling komt ophalen. Ze vraagt haar of ze vanochtend haar bloeddruk wel gemeten heeft, een routinevraag die ze aan elke klant boven de zestig stelt. Georgette aarzelt, zoekt naar het antwoord, de vraag vervaagt, ze weet niet meer of ze moet antwoorden over haar bloeddruk of over de dosering van haar behandeling.
Georgette haalt dan een gelamineerde kaart uit haar portemonnee, die ze altijd bij haar zorgverzekeringspas bewaart. De apothekeres scant de QR-code die achterop staat gedrukt en ontdekt in enkele regels dat een beginnende ziekte van Alzheimer soms de opeenvolging van meerdere vragen bemoeilijkt, en dat het beter is ze één voor één, in volgorde, te stellen. Ze herformuleert meteen: eerst de bloeddruk, dan de behandeling, één vraag na de andere.
Georgette antwoordt zonder verder in de war te raken, de wachtrij achter haar heeft geen tijd gehad om ongeduldig te worden, en niemand heeft zijn stem verheven om zich verstaanbaar te maken. Geen telefoontje naar haar dochter was nodig om een punt van haar behandeling te verduidelijken, en de apothekeres heeft simpelweg haar manier van vragen stellen aangepast, zonder ooit de aandoening hardop op te merken.
- U schrijft het
- De QR-code wordt aangebracht
- De lezer scant
- Begrepen, zonder opnieuw uit te leggen
Waar de QR-code voor dit geval te plaatsen
Een persoon met beginnende ziekte van Alzheimer blijft vaak zelfstandig voor haar uitstapjes, waardoor de kaart geschikter is dan een vaste sticker op kleding. Het doel is dat ze zelf blijft bepalen wanneer ze hem toont.
- Gelamineerde kaart in de portemonnee, naast de zorgverzekeringspas, alleen getoond als een vraag moeilijk te volgen wordt.
- Sticker op de agenda of het afsprakenboekje, gedrukt vanaf een A4-vel stickers (standaardmodel), nuttig voor een arts die af en toe geraadpleegd wordt.
- Stempel achterop het chequeboekje, discreet, voor een vaste winkelier die een ongewone aarzeling opmerkt bij het betalen.
- Link doorgegeven aan de vaste apotheek, één keer geregistreerd in het klantendossier, zodat het team de situatie al kent zonder telkens opnieuw te beginnen.
Het aanknopingspunt om te onthouden: de kaart blijft in de hand van de persoon, zij beslist of ze hem toont of niet, zonder dat iemand anders die beslissing voor haar neemt.
Kant-en-klare tekstvoorbeelden
Drie sjablonen om aan te passen aan de situatie van uw naaste. Ze behandelen wat een winkelier of zorgverlener als eerste leest: wie er spreekt, hoe een vraag te stellen zonder haar op te jagen, en wat het gesprek onnodig bemoeilijkt. Startpunten, geen zinnen om letterlijk over te nemen.
Voor de rubriek "Voorstelling"
"Ik heet [voornaam], ik ben [leeftijd] jaar. Ik heb sinds kort de diagnose ziekte van Alzheimer. Ik blijf zelfstandig voor mijn boodschappen en afspraken, maar een te snel gestelde vraag of meerdere gegevens achter elkaar kunnen mij de draad doen kwijtraken."
Voor de rubriek "Hoe te helpen"
"U kunt: één vraag tegelijk stellen in plaats van meerdere achter elkaar, tijd geven om te antwoorden zonder meteen aan te dringen, eenvoudig herformuleren als ik niet meteen antwoord, en zich rechtstreeks tot mij richten in plaats van tot de persoon die mij begeleidt."
Voor de rubriek "Te vermijden"
"Te vermijden: meerdere vragen zonder pauze achter elkaar stellen, de stem verheffen in de veronderstelling dat ik niet hoor, over mij praten tegen een aanwezige derde alsof ik er niet ben, of zichtbaar ongeduldig worden als ik tijd nodig heb om te antwoorden."
Aandoeningen die bij dit geval horen
Dit geval betreft een ziekte van Alzheimer in een beginstadium, die de dagelijkse zelfstandigheid niet verhindert maar soms het verwerken van meerdere achtereenvolgende gegevens bemoeilijkt. Een vraag die één voor één, zonder haast, wordt gesteld, volstaat vaak om verwarring te voorkomen. De gekoppelde pagina beschrijft dit functioneren in detail, evenals de nuttige ondersteuning bij dagelijkse contacten, bij een winkelier, een arts of een apotheker.
Vergelijkbare situaties
Andere situaties waarin een oudere persoon zelfstandig blijft voor haar dagelijkse zaken, maar waarbij een kaart in de portemonnee een incidentele gesprekspartner helpt zijn manier van vragen stellen aan te passen, zonder dat de familie er telkens bij hoeft te komen.
Bij dwalen of desoriëntatie kan een derde toegang krijgen tot de noodinformatie en de contactgegevens van de familie.
Geval bekijkenDe persoon kan hulp krijgen zonder mondeling te moeten uitleggen wat hij niet kan formuleren.
Het zorgpersoneel krijgt toegang tot de belangrijkste informatie (behandelingen, contacten) zonder op de familie te wachten.
Uw profiel voorbereiden voor deze situatie, zonder het bij elke schoolstart opnieuw te moeten uitleggen.
U schrijft het essentiële één keer. De corrigerende leerkracht, de AESH, de invaller scannen en begrijpen. U stopt met herhalen.