myHandiQR myHandiQR

Stotteren

Stotteren treft de vlotheid van het spreken, niet het denken en niet de intelligentie. Bij iemand die stottert, is het idee perfect gevormd, maar botst de overgang naar spraak op blokkades: een klank die zich herhaalt, een lettergreep die zich uitrekt, een stilte die zich vestigt voor een woord dat nochtans gekend is. Deze hinder verschilt sterk van moment tot moment.

De intensiteit ervan hangt af van de context, de gesprekspartner, de vermoeidheid en vooral de ervaren blik. Dezelfde persoon kan een hele avond zonder hapering doorkomen, en de volgende dag hardnekkig struikelen over een eenvoudige voorstelling. Verre van een gewoon teken van voorbijgaande zenuwachtigheid, is stotteren een blijvende bijzonderheid van de spraak, waarmee men leert omgaan.

Alleen in een kamer, terwijl men een liedje neuriet of tegen een dier praat, stroomt de spraak zonder de minste hapering. Dan komt het moment om de eigen voornaam hardop te zeggen, voor iemand, en blokkeert het woord volledig. Dit contrast verwart de omgeving, die er soms verlegenheid of een gebrek aan zelfvertrouwen in ziet, terwijl het om iets anders gaat.

Stotteren voedt zich met verwachting en met blikken. Hoe gespannener het luisteren, hoe vaker de zinnen voor de persoon worden afgemaakt, hoe meer de blokkade zich vastzet. Omgekeerd verandert een gesprekspartner die oogcontact houdt en gewoon de tijd laat komen, alles. Deze manier van functioneren vooraf uitleggen, zonder zich te moeten verantwoorden in de urgentie van een blokkade, voorkomt het misverstand nog voor het ontstaat.

Begrijpen wat er werkelijk speelt

Stotteren heeft niets te maken met het niveau van intelligentie of de beheersing van de woordenschat. Het betreft de zeer precieze motorische handeling die een idee omzet in klanken, een mechanisme dat op momenten hapert. Variabiliteit hoort bij het geheel: bepaalde dagen, bepaalde woorden, bepaalde situaties zijn moeilijker dan andere.

  • de telefoon, waar blik en gebaren niet kunnen helpen, wordt vaak gevreesd;
  • de eigen voornaam zeggen, een precies cijfer of een opgelegd woord laat weinig ruimte om te omzeilen;
  • vermoeidheid, stress en tijdsdruk versterken de blokkades;
  • de inspanning om het stotteren te verbergen vermoeit even veel als het stotteren zelf.

Wat het gesprek echt helpt

De houding van de gesprekspartner weegt zwaarder dan eender welke techniek. Het gaat er niet om te helpen spreken, maar om de voorwaarden te scheppen waarin de spraak vanzelf kan komen.

  • rustig oogcontact houden en wachten, zonder de zinnen af te maken;
  • instructies zoals "adem" of "neem je tijd" vermijden, want die verhogen de druk;
  • reageren op de inhoud van wat gezegd wordt, nooit op de manier waarop het gezegd wordt;
  • schrift of een ander kanaal voorstellen wanneer de situatie dat vereist, zonder er een verplichting van te maken.
Cijfers

Stotteren in enkele cijfers

  • ~ 1 %de la population adulte vit avec un bégaiement persistant.Source : Inserm.
  • ~ 5 %des enfants traversent une phase de bégaiement.Source : Inserm.
  • 75 %des enfants concernés retrouvent une parole fluide.Source : Inserm.
  • 4 pour 1d'hommes concernés par rapport aux femmes à l'âge adulte.Source : Inserm.

Mogelijke aanpassingen

De aanpassingen zijn erop gericht de druk van tijd en blik weg te nemen, nooit om spreken te vermijden.

  • Op school: hardop lezen niet onder dwang opleggen, de chronometer bij mondelinge opdrachten vermijden, een PAP (Frans aangepast begeleidingsplan op school) voorzien die aangepaste evaluatievormen toestaat.
  • Op het werk: schrift verkiezen wanneer mogelijk, het aan het woord komen tijdens vergaderingen aanpassen, een RQTH (Franse erkenning als werknemer met een beperking) via de MDPH (Franse instantie voor rechten van mensen met een beperking) kan deze aanpassingen mogelijk maken.
  • In het dagelijks leven: tijd laten zonder de zinnen af te maken, oogcontact houden, geen commentaar geven op de manier van spreken.

Uitleg volgens uw profiel

Kies een profiel om de aangepaste uitleg te lezen.

Stotteren uitgelegd aan een Kind

0–12 jaar

Stotteren is wanneer de woorden vastlopen in de mond, alsof je per ongeluk op pauze drukt. De persoon weet heel goed wat hij of zij wil zeggen, maar soms willen bepaalde woorden er niet uitkomen, of ze worden herhaald: "p-p-papa" of "mmmama".

Het is een beetje zoals wanneer je de hik hebt en je die niet zelf kunt stoppen. De persoon doet niets verkeerd, zijn of haar hersenen en mond raken soms gewoon een beetje uit de pas met elkaar.

Om te helpen, is het genoeg om rustig te blijven en geduldig te wachten tot de zin is afgemaakt. Als je vriendelijk kijkt en echt luistert, is dat al voldoende. Maak zijn of haar woorden niet af en zeg niet "adem"; dat maakt het alleen maar stressvoller!

Laten begrijpen

Leven met het Stotteren: de context is geschetst, het gesprek is vrij.

U schrijft uw profiel maar één keer. Bij elke schoolstart, elk nieuw team, elke nieuwe zorgverlener, deelt u de QR-code: niets meer helemaal opnieuw te beginnen. Het gesprek gaat gewoon verder, alleen vanaf een ander punt.

Mijn account aanmaken Bekijk de prijs

✓ 3 maand(en) gratis proefperiode   ✓ Geen kaart gevraagd   ✓ Abonnement stopzetten in 1 klik