Kind met autisme, 6 jaar
Een autistisch kind bij de tandarts, dat is de samenkomst van drie overgevoeligheden: het schelle geluid van de afzuiging en de boor, het witte licht van de behandellamp in de ogen, de textuur van de rubberen cofferdam in de mond. Zonder voorbereiding loopt een derde van de behandelingen mis. Een kaart die bij de balie wordt afgegeven, een scan voor de behandelkamer: de stoel kan worden voorbereid met een gehoorbeschermende koptelefoon, gedimd licht en een soepele siliconen cofferdam.
Dit voorbeeld betreft autistische kinderen en tieners met autisme niveau 1 en 2 tijdens een routinecontrole of orthodontieafspraak bij de tandarts, met of zonder verdoving.
Het ervaren moment
Tandartspraktijk, 10.30 uur. Een kind van 6 jaar zit in de wachtkamer bij zijn moeder. Hij staart naar de goudvis, wiebelt met zijn benen, zegt niets. De tandartsassistente doet de deur open: "Robin? We gaan." Robin staat op, volgt zijn moeder naar de behandelkamer. Op het moment dat de assistente de behandellamp aandoet, knijpt Robin zijn ogen stijf dicht. Ze wacht tot hij kalmeert. Hij trekt zich terug. De tandarts komt dichterbij. Hij probeert zijn mond open te laten gaan. Robin klemt zijn kaken en vuisten dicht.
De moeder haalt de gelamineerde kaart uit haar tas. "Wacht even." Ze geeft de kaart aan de tandarts. Hij scant. In dertig seconden leest hij: gehoorbeschermende koptelefoon in de auto, behandellamp opzij richten voordat hij binnenkomt, soepele siliconen cofferdam in plaats van rubber, geleidelijke gewenning aan de stoel (5 minuten bij de eerste afspraak).
Hij zet de behandellamp uit. Hij stelt Robin voor om in de stoel te gaan zitten zonder iets te doen. Hij wacht. Hij stelt voor om tot tien te tellen met gesloten ogen, de koptelefoon op. Bij de tweede afspraak wordt de cofferdam geplaatst. De behandeling kan beginnen.
- U schrijft het
- De QR-code wordt aangebracht
- De lezer scant
- Begrepen, zonder opnieuw uit te leggen
Waar de QR-code plaatsen voor dit geval
Gelamineerde kaart op visitekaartformaat (85 x 55 mm), in het gezondheidsboekje van de ouder of in een mapje voor medische afspraken. Overhandigen bij de balie op het moment van aanmelding, niet in de wachtkamer: de tandartsassistente moet de tijd hebben om te scannen voordat de stoel wordt voorbereid.
Verdubbelen in het digitale patiëntendossier als de praktijk dat toestaat: sticker op de papieren fiche van het kind, in het mapje bij de stoel. Bij de vaste orthodontist kan een papieren fiche met de QR-code op de balie blijven liggen, elk jaar bijgewerkt.
Vermijd de kaart om de nek van het kind: die hindert tijdens het plaatsnemen. Vermijd e-mails die 24 uur van tevoren naar de tandarts worden gestuurd: die worden niet geopend door de behandelaar die het kind pas in de kamer ontdekt.
Voor een afspraak met algehele verdoving (meerdere extracties, plaatsing van zware apparatuur) wordt de kaart vooraf ook doorgestuurd naar de anesthesist, via het pre-admissiedossier.
Kant-en-klare tekstvoorbeelden
De drie onderstaande teksten zijn geschreven vanuit het perspectief van de ouder. Het taalgebruik combineert concrete zintuiglijke waarnemingen met minimale tandheelkundige termen, om de behandelaar te helpen zijn handelingen voor te bereiden.
Voor de rubriek "Voorstelling"
"Robin is 6 jaar. Hij heeft autisme niveau 1, vastgesteld op 3-jarige leeftijd. Hij is overgevoelig voor geluid en licht, niet voor smaak of lichte aanraking. Hij begrijpt eenvoudige mondelinge instructies als die van tevoren zijn voorbereid. Hij praat niet veel tijdens de behandeling, hij communiceert met gebaren (duim omhoog = oké, vuist gebald = stop)."
Voor de rubriek "Hoe te helpen"
"U kunt: hem zijn gehoorbeschermende koptelefoon laten ophouden tijdens de hele behandeling, de behandellamp dimmen of opzij richten voordat hij gaat zitten, de soepele siliconen cofferdam verkiezen boven de rubberen, elk instrument tonen voor gebruik, elke 3 minuten een pauze van 30 seconden inlassen, hem informeren voor elke nieuwe handeling."
Voor de rubriek "Te vermijden"
"Te vermijden: de behandellamp vol in zijn gezicht laten schijnen, de afzuiging aanzetten zonder hem te waarschuwen, ‘doe je mond wijd open’ zeggen zonder te tellen (tot 3 tellen werkt), hem met kracht vasthouden als hij zijn kaken op elkaar klemt (30 seconden wachten), een lolly beloven (heeft voor hem geen waarde), zeggen ‘het komt allemaal goed’ (te algemeen, hij luistert dan niet meer)."
Aandoeningen die dit geval betreffen
Dit voorbeeld vertrekt vanuit autisme niveau 1 met zintuiglijke overgevoeligheid. Het geldt ook voor kinderen met geïsoleerde overgevoeligheid zonder autisme, kinderen met het syndroom van Ehlers-Danlos (kwetsbaar slijmvlies), en kinderen met ernstige angststoornissen. De zintuiglijke voorbereidingen komen op hetzelfde neer.
Vergelijkbare situaties
Drie andere voorbeelden waarin de QR-code een behandelaar in staat stelt zijn instrumentarium voor te bereiden nog voor de eerste seconde van de behandeling, zonder dat hij het pas in de kamer hoeft te ontdekken.
De spoedarts weet meteen dat de persoon alles begrijpt maar niet kan spreken, en past zijn communicatie aan in plaats van hem als onbekwaam …
Geval bekijken Volwassene met zintuiglijke hypersensitiviteit, 45 jaar Lezer: Zelfstandig verpleegkundigeDe verpleegkundige past haar aanwezigheid aan (zachte stem, aangekondigde bewegingen, geen parfum) zonder de behoeften pas bij de eerste cri…
Geval bekijken Kind met FASD, 10 jaar Lezer: KinderartsDe kinderarts kent meteen de foetale alcoholspectrumstoornis (FASD) en vermijdt voorbarige diagnoses of ongeschikte doorverwijzingen tijdens…
Geval bekijkenNiet meer opnieuw hoeven te vertellen aan elke nieuwe persoon.
Drie teksten (presentatie, hoe te helpen, wat te vermijden), een gedeelde QR-code. Bij het scannen leest uw gesprekspartner wat hij moet weten, in zijn eigen taal.